ගමේ පවුල් අතරෙන් හතරෙන් තුනක් රත්නායක මුදියන්සේලාය. ඉතිරි හතරෙන් එක දිසානායක මුදියන්සේලාය. ගැමි පිරිමි අතර ගනරත් බංඩලා, කලු බංඩලා, සුදු බංඩලා, රතු බංඩලා, නිලමෙලා, හේරත් බංඩලාය. ගමේ ගැහැණු වැඩිදෙනා සුදු මැණිකෙලා, රතු මැණිකෙලා, කලු එතනලා, සුදු එතනලාය.
මගේ මිත්‍රයා ගමේ පාසලේ විදුහල්පතිය. එකම ගුරුවරයාය. ඒ වගේම පාසලේ මුල් ගුරුවරයාය. එය තනි ගුරුවරයාගේ පාසලක් වූ අතර බාලාංශයේ සිට අටවැනි ශ්‍රේණිය දක්වා ළමයින් හැත්තෑවක් පමණ සිප් සතර හැදෑරුවෝය.

අප ලැගුම් ගත්තේ පාසලේ කන්තෝරු කාමරයට යාබද ගබඩා කාමරයේය. පොළ දවසට මම නිදි පැදුරේ හිඳ පාසල සමීප කරත්ත පාරේ යන කරත්ත ගණන් කළෙමි. කෙසෙල්, මඤ්ඤොක්කා, බතල වැනි ගැමියන්ගේ අතිරික්ත භව භෝග පුරවාගත් කරත්ත හත අටක් උදේ පාන්දරම මැදගම පොළට යයි. ගැමියෝද බඩු පුරවා ගත් මලු හිසින් ගෙන උදේ පොළට යති.

සවස ඔවුන් ආපසු එනවිට මලුවල ඇත්තේ තුනපහ, දියලුණු, කරවල වැනි ගමේ නැති කළමනා විතරය. ඉතිරි සියල්ලෙන් ගම ස්වයංපෝෂිතය.

“….ඉංග‍්‍රීසි බසින් මහරජුටත්, මහරැජණටත්, ඇමතිටත්, ගෙදරක මෙහෙකරුවාටත්, යාලුවාටත්, හතුරාටත්, බිරිඳටත්, දරුවාටත් අමතන පදය You ය. සිංහලෙන් තැන නොතැන අනුව මේ පදය වෙනස් වේ. අපේ ගම් පළාත මාතරය, මාතර මිනිස්සු You වෙනුවට ඔහේ යැයි කියති.
මාතර ඔහේලාට පේන්න බැරි වහකදුරු වගේ වචනයක් තිබේ. ඒ තමුසේය. තමුසේ කියන්නේ පාච්චලේට බව මාතර මිනිස්සු දනිති. ගරු කටයුතු අයට තමුන්නාන්සේ, තමුන්නැහේ කියා අනිත් අයට තමුසේ කියනවිට මොකක්දෝ නුහුරු ගතියක් අපට දැනේ….”